zondag 25 september 2011

Disastrous Canberra

Afgelopen weekend zijn we naar Canberra geweest. Paul was er uitgenodigd voor een workshop en ik ben meegegaan. Er is een tijdje geleden een prijsvraag uitgeschreven om een nieuw ontwerp voor Canberra te maken. Theoretisch in dit geval, om te vieren dat het 100 jaar geleden is dat Canberra ontworpen is en om de vakdiscussie te stimuleren. Weet nog niet of ik aan die prijsvraag mee wil doen (zou kunnen werken als test voor mijn ideeën over stad en land), maar in ieder geval is het goed om de stad eens met eigen ogen te zien.

De reis begon nogal ongelukkig. Onderweg naar Brisbane begon de auto ineens onheilspellende geluiden te maken. Paul gevraagd de auto meteen te stoppen. De smeerolie nagekeken, en die was behoorlijk op. Dom van ons allebei: het lampje brandde al een tijdje af en toe. Maar ja, dat deed ie al vanaf dat we de auto gekocht hebben, ook nadat Paul de olie had bijgevuld. We hadden de RACQ (Australische ANWB) kunnen bellen, maar dan zouden we onze vlucht missen. Toch maar besloten langzaam aan de kant van de weg naar het eerstvolgende tankstation door te rijden. Geen leuke kilometers. Ik zat strak van de stress in de auto, verwachte elk moment dat de motor met een grote knal in elkaar zou draaien. Olie gekocht, een vriendelijke man in de winkel legde uit wat W10 en W15 betekent en hielp ons kiezen. Bijgevuld, de motor klonk in orde en weer de weg op. Maar al snel begon het lawaai weer. Bij het volgende tankstation toch maar RACQ gebeld voor een monteur. Resultaat: niet goed. Niet meer rijden met deze auto! Takelwagen geregeld en de auto is weggesleept naar de dichtstbijzijnde Toyota dealer. Wij met de trein verder naar Brisbane, hotel geboekt en een vlucht voor de dag erna.

                Afgetakelde majesty opgetakeld                                    Maquette van Canberra met ontwerpconcept in witte lijnen


Vrijdag goed aangekomen in Canberra. De stad is ontworpen rond een symbolische driehoek, met op de drie hoeken: het parlement, het burgercentrum en het hoofdkantoor van het leger. (Hmm, leger als 1 van de 3 fundamenten van een moderne democratie?) Vanuit het parlement dijen cirkels en radialen uit over de stad. Rond het burgercentrum gebeurt dit nog eens in het klein. Het 'legercentrum' is nauwelijks ontwikkeld. Voeg daar nog wat cirkels, assen, brede wegen en een grote hoeveelheid rotondes aan toe. Dat alles ingevuld met laagbouw en je hebt Canberra. De Lonely Planet stelt het zo: 'think crop circles in suburbia'.

Hotel op de universiteitscampus, dicht bij het centrum. Paul is meteen naar werk gegaan en ik heb een fiets geregeld en ben de stad gaan verkennen. Wat een stad! Verschrikkelijk! Wat het centrum moet zijn is geheel verlaten! Stel je voor: slechts 5 mensen in de hoofd winkelstraat op een reguliere vrijdag middag. Dan is er iets behoorlijk mis. Vervolgens een overdekt winkelcentrum in gelopen. En dar zijn wel meer mensen. Wil er een foto van maken, komen er meteen twee bewakers naar me toe lopen: geen foto's! Ik voelde me behoorlijk bedreigd en onveilig! Vermomd als openbare ruimte gebeurt hier blijkbaar iets dat het daglicht niet kan verdragen. De winkelcentrum-eigenaar als drugdealer? Of als de heks van Hans & Grietje, dat mensen lokt met een snoephuis en vervolgens gevangen houdt? Het complex parasiteert op het openbare centrum, draagt niets bij aan de levendigheid van het centrum zelf. Schokkend! Wist dat dit in Engeland massaal voor komt, maar hier dus blijkbaar ook.

Een wandeling in een rechte lijn dwars door het civiele centrum
1) Straat vanuit de universiteit naar het 'centrum' - 2) Eerste probeerselen van stedelijke verdichting, die helaas geen levendigheid opleveren - 3+4) Dichter bij het civic-cirkel: parkeerterreinen en nog eens parkeerterreinen

1+2) Volgende stap naar het midden: een 'stadsboulevard' oversteken, zonder oversteekplaats natuurlijk, met veelal net genoeg auto's om minuten te moeten wachten - 3) Door een grasveld met cirkelcormig geplante cipressen - 4) Het middelpunt van civic: een vlaggemast in de middle of nowhere! toppunt van stedelijke levendigheid - 5) En verder richting het 'winkelcentrum'

1) Aan de andere kant van de cirkel, door naar het winkelgedeelte: met een hek om oversteken te verhinderen - 2) Met een voetgangersburg over de expeditieweg - 3) Uitkomend op een verlaten plein - 4) Rechts de centrale bibliotheek van de stad. Bezoekers?

1) De weg die je over moet vanuit het plein, oversteken zijn aan de zijkanten - 2) Leidt naar deze winkelstraat zonder mensen - 3) Heeeeel veel kunst in de openbare ruimte, om het gebrek aan mensen te vergoedelijken? - 4) De hoofdwinkelstraat van een stad met 350.000 inwoners op een reguliere zaterdag ochtend. Echt waar!

1) Entree van een overdekt shopping center in het centrum, met meer winkels dan aan de openbare straten - 2) Helaas: binnen is het verboden te fotograferen! - 3) Toch nog een kiekje, vanuit een openbare rijbaan die het 1x doorsnijdt - 4) Achterkant van het shopping center, het is tenslotte een stads-as 

1) Overkant van de entree: doorgaande stads-as - 2+3) Straat die je over moet steken, met aan de ene kant parkeergarages en de andere kant de enige 'flattenwijk' van Canberra, met achterkanten naar het centrum - 4) Vervolgens: de reguliere woonbuurten van brede straten met bungalows

In het midden van de driehoek ligt een groot meer met parken er omheen. Om vanuit het 'centrum' bij de parken te komen, moet je een brede, drukke weg en verlaten parkeerplaatsen over en vervolgens via een donker tunneltje onder een brede snelweg door. Die parken doen dus niets met het centrum, het is een wonder dat mensen hier überhaupt komen. Inderdaad, met de auto...

1) Tunneltje, 1 van de 3 toegangen voor voetgangers naar de parken rond het meer waar de stad zo trots op is - 2) Dit is de snelweg die je moet kruisen, strategisch gelegen tussen centrum en de stadsparken - 3) Lake Burley Griffin, het centrale meer waar Canberra omheen gebouwd is, met een paar fietsers en voetgangers langs de randen

Het is net een stedenbouwkundige horror-show. Hoe kan een stad zo diep zinken? Maar het intrigeerde me wel! Veel rondgekeken, rondgefietst, mensen geobserveerd, mensen gesproken, tentoonstelling over de stad bezocht. slechte voorbeelden zijn veel interessanter dan goede, je kunt er veel meer van leren. Waarom zijn mensen hier toch tevreden, waarom vinden mensen die er wonen het een fijne stad? Ben er nog niet achter. Maar het gemak van de auto speelt een grote rol. 
  
De as door het midden van de driehoek, opgespannen tussen twee heuveltoppen, vanuit het parlement naar het oorlogsmonument: 1) In het oorlogsmonument, met (plastic) klaprozen bij de namen van de gevallenen - 2) As vanuit het monument - 3) Het oude parlement met daarvoor de tent-ambassade van de aboriginals (protest tegen voortdurende onderdrukking) - 4) As gezien vanuit het grasdak van het nieuwe parlementsgebouw
Na een dagje gruwelen en monumenten bezoeken ben ik verder door de omringende suburbs gaan fietsen. ('Buiten'wijken kun je het niet noemen, de stad bestaat alleen maar uit 'buiten'wijken.) Dat was een stuk opbeurender. Met op veel plekken geleidelijke verdichting en enkele sprankjes van stedelijk leven. Veel herkenning van processen die Jane Jacobs in haar beroemde boek over steden beschrijft. Ben dan eindelijk eens aan het lezen.  De dag afgesloten met een bezoek aan de botanische tuin, waar ik eindelijk een paar goede boeken over Australische bomen heb gevonden.

Hoopvol Canberra: 1) Geleidelijke verdichting in de oudere buurten, van bungalows naar rijtjeshuizen - 2) Oude gebouwen geven levendigheid, door de lage huur kan een restaurant het uithouden - 3) Tuin vol tuinbonen, de suburb is ook landbouwgebied - 4) Zowaar leven in het centrum, op een zondagavond (6 uur) is er een dansfeestje georganiseerd en er zijn mensen op straat!

De laatste dag was Paul vrij en zijn we samen naar de Floriade (jawel!) en het parlement geweest. De Floriade in Canberra is een jaarlijkse bloembollenfestival in het park. Een soort Keukenhof in het klein. Thema dit jaar: food. Met allerlei bloembedden in de vorm van fruit, eten en natuurlijk de Aussie Barbie. Daarna het parlement, waar we onder andere het house of representatives in zitting hebben gezien. Een vragenuurtje met de regering. Gillard, de premier, in levende lijve gezien. Maar wat een kleuterklas! Wilders tegen Rutte is er niets bij. De tegenpartij zit continu te roezemoezen, boe-en, door wat dan ook heen te praten. En een voorzitter die voortdurend ongeïnspireerd 'order, order' loopt te murmelen, als een leraar die het orde-houden al lang heeft opgegeven.

1) De Canberra Floriade! - 2) Barbie-bloemborder, helaas al een beetje uitgebloeid/brand - 3) Voorplein van het parlement: trots op de desolate outback? - 4) House of representatives (niet in zitting, tijdens zittingen mag je geen foto's nemen) - 5) Dak van het parlementsgebouw

Eind van die dag terug gevlogen naar Brisbane, waar een huurauto klaar stond om mee terug naar huis te rijden, als onderdeel van het RACQ-lidmaatschap. De volgende dag heb ik Paul weer naar het vliegveld gebracht, hij moest naar Sydney, en ik ben de sloop van de andere auto gaan regelen. Her majesty was niet meer te repareren, of beter gezegd, de reparatiekosten waren de auto niet waard. Nu wordt het sparen voor een nieuwe. Gelukkig kunnen we van vrienden tijdelijk hun derde auto lenen, tot die verkocht wordt tenminste. Dus nu rij ik in een chique Mercedes sportmodel!

Ontmantelde majesty (zonder nummerborden) achter gelaten voor de sloper                       Onze chique leen-auto                              

Geen opmerkingen:

Een reactie posten