Tropische nattigheid

Gisteren voor het eerst meegemaakt wat een echte tropische bui betekent! We hadden al wel flinke buien gehad, zo hard dat je binnen niets meer kunt verstaan van de regen die op het golfplaten dak klettert. En ook een bui waarbij je in de auto geen 20 meter meer voor je uit kunt kijken. Maar die waren allemaal kort. Ook eerder deze week al een flinke onweersbui gehad, recht boven het huis, met donderslagen waarvan de ruiten rinkelden en het huis stond te schudden. Maar dat was allemaal niets vergeleken met gisteren!

Het had de hele middag al geregend. Tegen zessen reed ik naar Noosa om samen met een vriendin naar de film te gaan. Begon al harder te regenen en flink te waaien. We zijn naar 'the artist' geweest, die franse zwart-wit film over het stomme-film tijdperk. Mooie film trouwens. Tijdens de film, waar de stemming in de mineur gaat, begon het te rommelen en te donderen. Ik dacht eerst dat het bij de film horde, maar dat bleek van niet. Was overigens perfect afgestemd. Op een dramatisch moment in de film weer een harde knal. Na de film gezien hoe hard het buiten regende. En helaas, daar moest ik doorheen naar huis. In het donker met die regen was de weg bijna niet te zien. Erg gespannen rijden, en maar hopen dat ik niet ergens een overstromende weg in rijd. De tweede rotonde stond al helemaal blank, maar daar kwam ik gelukkig doorheen. Daarna geen overstromingen gehad, gelukkig maar want ik had ze niet kunnen zien. Maar Jo, die vriendin, is niet thuis gekomen. De weg naar Peregian was onder gestroomd. Ze is maar bij een vriendin blijven slapen.

Het heeft gisteren avond en vannacht zoveel geregend dat de regenmeter overstroomde. Ik horde vanochtend 18cm in Noosa. En dat was ook zoveel dat het zwembad ineens een modderkleur had gekregen. Waarschijnlijk is de tuin rond het zwembad zo onder gelopen dat de grond terug in het zwembad is gespoeld. Dat wordt waarschijnlijk een hele klus om dat weer goed te krijgen.

Volle regenmeter                Zwembad normaal - en vandaag na de tropische 'storm' (geen harde wind, alleen regen en onweer)

Nu ik het toch over regen en nattigheid heb… Het begint hier een beetje schimmelig te worden. Nog niet al te veel gelukkig. Mijn rode stoel op de veranda begon wat zwarte vlekken te krijgen. Kruidnagel-extract in een plantenspuit helpt, de meeste schimmel gaat er mee weg. In huis zijn er een paar ingebouwde vensterbank-kisten en die ruiken langzaamaan muf als in een zeilboot. En een paar leren schoenen beginnen wit uit te slaan. Onze leren zomerjassen hangen daarom in de werkkamer, waar op dit moment de vochtvreter dag en nacht aan staat.

Het zwembad had last van algen, doordat het water inmiddels flink is opgewarmd. Heerlijk om te zwemmen, maar de randen worden langzaamaan flink zwart. Black spot noemen ze het. Schrobben met een metaalborstel help teen beetje. Maar om er echt van af te komen moet je helaas chemicaliën gebruiken. Die heeft de zwembadman er van de week in gegooid.

Al dat vocht zorgt e rook voor dat bloedzuigers hier goed gedijen, in het gras. Had er van de week eentje aan mijn teen hangen. (We lopen hier meestal op blote voeten, of anders hooguit met flip-flops.) Gelukkig was ie nog niet door mijn huid heen, maar loslaten ho maar. Schudden hielp niet, een aansteker wel. En dan is er inmiddels ook een slang opgedoken bij het zwembad. Egaal van kleur, lang, dun, smalle kop, dus geen python. En bijna alle andere zijn flink giftig. Daar was ik dus niet echt blij mee…. Ik zag 'm weg glijden toen ik een paar weken geleden aan kwam lopen. Op het moment zelf was ik redelijk rustig. Opletten, terug lopen. Zwembad schoongemaakt, maar eenmaal boven begon het toch wel erg onprettig te voelen. De University of Queensland heft een hele goede website waar je slangen en spinnen op kunt zoeken. Heb het met deze ook geprobeerd. Gelukkig geen tiapan, waar ik eerst bang voor was (meest giftige en agressieve in het land). Zou een brown snake kunnen zijn, die ook behoorlijk giftig en agressief is, of een tree snake, en die zijn niet gevaarlijk.



          Binx, ons eigen scheur-ijzer in betere tijden                                En binnen de kortste keren al naar het auto-ziekenhuis....



Dan nog iets over onze 'nieuwe' auto. Kan wel bij het vocht-verhaal, want hij ruikt naar natte hond… Heb 'm nog niet laten zien als ik het goed heb. Nadat we Her Majesty droog hadden laten lopen en een maand de Mercedes-sportwagen van Phil en Marc hebben mogen lenen, hebben we een Honda civic op de kop weten te tikken. Lekkere pittige auto, een beetje een scheur-ijzer. We hebben 'm Binx gedoopt.

Goedkoop, 2800 dollar, maar gekocht van onze auto-monteur, dus we dachten dat het dan wel goed zou zitten. Dat is deels ook wel zo, we krijgen geode service. Maar we hebben ook al wel het e.e.a. aan makken gehad. Na twee weken wilde ie niet meer starten. Net op het moment natuurlijk dat ik weg moest voor een afspraak. Ik dacht dat het aan de accu zou liggen. Met startkabels geprobeerd; niets. Jay, de monteur, is langs gekomen en het bleek de benzine-pomp te zijn. Volgende dat heft hij 'm laten ophalen met een sleepwagen. En nae en dag was ie gerepareerd. Enkele weken later rij ik vanuit huis de heuvel af en begeven de remmen het. (Weer onderweg naar een afspraak…) Jay heft 'm opnieuw op laten halen en de remmen gerepareerd. Alleen niet zo grondig. Een paar dagen later waren ze weer stuk. Niet zo erg dat je er niet meer mee kon rijden, dus voorzichtig aan naar Jay gebracht. Dit keer duurde het meerdere dagen. En dit keer geen tweede-hands-onderdelen, maar nieuwe in laten zetten. We hebben niets voor de arbeid hoeven te betalen, alleen voor het nieuwe onderdeel. Door al dat gedoe is ie helaas niet zo pittig meer, in optrekken en remmen. Hopelijk kunnen we nu een tijdje panne-vrij rijden.

Heb de auto inmiddels grondig schoon gemaakt. Dat was hard nodig. Binnen met tapijtreiniger en later nog een keer met schoonmaakmiddel + kruidnagel en teatree oil. Hij ruikt nu minder naar natte hond, al komt met al dat vochtige week van de laatste dagen die lucht toch weer een beetje terug.

En dan nog iets over echte honden. Paul heeft een tijd geleden langs de weg naar Noosa een dierenasiel ontdekt. De eerste keer dat ie daar stopte, was ie meteen verliefd op een jonge hond. Ze hebben er vooral puppies, van puppie-farms die ze proberen te stoppen. Die puppie-farms schijnen een flink probleem te zijn hier. Hij heeft ere en half uur mee gespeeld en de binding was erg goed. Toen wilde ie natuurlijk die hond. Voor mij had ie meteen een kat gereserveerd. Maar ja, de financiële krapte was nog niet opgelost. Dus konden we bv de dierenarts wel bekostigen als dat nodig was? En we hadden toestemming van de huis-eigenaar nodig. Dat laatste is niet gelukt, dus voorlopig geen hond en geen kat. Maar goed ook, want Paul heft inmiddels zoveel werk gekregen dat hij de komende maanden slechts eens in de twee weken een weekend thuis is. En dan had ik dus alle zorg moeten doen…. Hij mag een hond als ie er ook zelf voor kan zorgen ;-) Overigens wel hartstikke goed dat ie al zoveel werk heeft na een jaar. Hij zit zo goed als vol. Ik sta nog helemaal aan het begin. Daarover in de volgende blog meer.

Impressie Perth

Al tijden geleden, maar jullie hebben nog steeds een impressie van Perth tegoed. Paul was er afgelopen jaar twee lange perioden en in de herfst ben ik een weekje geweest. Was meteen om contacten te leggen in het vak en voorwerk te doen voor de aanvraag van mijn AILA-lidmaatschap (Australische bond van landschapsarchitecten), maar daarover meer in een volgende blog.

Perth vond ik een veel levendigere stad dan Brisbane. In essentie: je ziet er meer mensen op straat. En niet alleen in het centrum, maar ook in wijken er omheen. En niet alleen overdag, maar ook 's nachts. En niet alleen een centrum van winkels, maar ook een meer alternatieve buurt, met een ander soort sfeer. Niet op kilometers afstand, maar (bijna) aansluitend, aan de andere kant van het spoor. En met pleintjes en parkjes waar activiteiten georganiseerd worden, zodat mensen er blijven hangen.

Ik heb het idee dat een belangrijke factor in dat verschil zit in de gebouwen. Waar Brisbane alleen bestaat uit hoogbouw in het centrum en laagbouw in de rest, hoofdzakelijk vrij staande woningen, heb je in Perth ook de tussenschaal: gebouwen van 3 of 4 lagen, aan elkaar gebouwd. Stedelijke wanden, met dichtheden waarin de voorzieningen loopbaar worden en je niet voor alles de auto nodig hebt. En dat geeft mensen op straat. Zeker als die 3 tot 4 lagen bebouwing ook nog eens winkels, cafés, ateliers, werkplaatsen, etc. op de begane grond hebben. Deze 'tussen-dichtheid' ontbreekt zo goed als in Brisbane, en ook aan de Sunshine Coast.

Die levendigheid zit ook in de gebouwen: er staat oud en nieuw, door elkaar. Dat geeft ook een gevoel van levendigheid. Niet alles is van één tijd. Een verademing, het maakt de stad minder steriel. Grappig eigenlijk om dat zo naast elkaar te ervaren, levendigheid door mensen en levendigheid door gebouwen. In Europa is het zo gewoon dat het er allebei is, dat je het onderscheid nauwelijks waarneemt.

Wat heel belangrijk is in dat verschil is dat er gebouwen zijn die er tussenin zitten. Eindelijk zag ik gebouwen die een beetje verslonst waren, graffiti, gebouwen die door mensen in bezit worden genomen die niet zoveel geld hebben, mensen die gebouwen levendig maken. Dat betekent dat er dynamiek mag zijn, dat niet alles netjes en aangeharkt hoeft te zijn, dat er ruimte is voor experimenten, voor de zelfkant, voor eigen initiatief van werkende handen en niet alleen van het geld. Denk dat dát de echte verademing was.

En dan is er ook aandacht voor hergebruik van gebouwen als geld wel de initiatiefnemer is. Tja, met aardig wat 'luie' architectuur, simplistische oplossingen. Maar ja, er is in ieder geval een begin.

Ook in Perth zie je het wel mis gaan. Soms gaat de transformatie te snel en lijkt een hele straat binnen een paar jaar gesloopt en vervangen te worden.

Maar dat is niet het enige. Er lijkt in Perth ook meer aandacht voor de functies op de begane grond, de invulling van de plint. Zelfs bij hoogbouw. In veel andere steden zie je vaak dat de hoogbouw op straatniveau een groot oppervlak beslaat, maar alleen één voordeur heeft, naar een grote lobby. De rest zijn dichte, doodse wanden, zonder interactie met straat. In Perth zag ik veel hoogbouw met een plint van winkeltjes, cafés, etc. En daartussen ook de lobby.

Het gaat natuurlijk niet altijd goed, en alleen een goede plint-invulling is niet het enige. Ze moeten nog wel leren om bomen in de straat te planten. En de positie van de auto moet nodig eens opnieuw bekeken worden.

Rondlopend als voetganger viel me op dat ik bij letterlijk elk stoplicht moest wachten. Als voetganger had ik nooit een groene golf. Dus maar eens gaan opletten wat er nu eigenlijk aan de hand was. En wat bleek? Auto's krijgen automatisch groen, maar als voetganger moet je bij het stoplicht op het knopje drukken om groen te krijgen. Dus dat betekent achteraan sluiten in de rij en een volle cirkel wachten. Da's een, maar niet alles. Vervolgens krijg je dan als voetganger 10 seconden groen. Daarna gaat het rood licht knipperen, ook slechts 10 seconde. Als er dan een voetganger aan komt weet ie niet hoe lang het nog 'oranje' is en moet dus een volle ronde wachten.

Bij dit kruispunt in het centrum heb ik het echt staan timen en tellen. Het gemiddelde van een half uur tellen. Tien seconde groen voor 180 voetgangers. Vervolgens 66 sec. groen voor 25 auto's met elk 1 inzittende en 1 halfvolle stadsbus, samen zo'n 50 mensen. Dus mensen te voet krijgen 0,05 sec./per persoon en mensen op wielen krijgen 1,32 sec./pp. Automobilisten worden 26x bevoordeeld over voetgangers, en dat in het centrum, op het eind van de hoofdwinkelstraat van de stad!!!

Wat ik ook prachtig vond in Perth, en elders in Australie nog niet gezien heb, was de campus van de UWA (University of Western Australia): identiteit door een eigen kleur van de gebouwen. Gebaseerd op de locale steen, waarin de oude gebouwen zijn gebouwd. Doorgezet in de nieuwe gebouwen. Gaf een prachtig geheel, een voor Australië ongekende samenhang. Deze universiteit is waar Paul zijn repetities had en waar de voorstellingen waren.

Tussen het centrum en deze campus ligt Kings park, een groot park met botanische tuin, prachtige uitzichten over de stad (panorama van het begin heb ik daar gemaakt) en de canapé-walk (foto links). Grootste deel van het park is wild, met een aantal grote wegen er doorheen. De bomen langs een van die wegen hebben allemaal bordjes, niet met de soort-naam, maar met de naam van een gevallen soldaat. Vond ik een hele mooie vorm van herinneren.

Nog iets wat me opviel: 'urban farming'. Groente verbouwen in de stad. Wordt in Nederland langzaamaan meer o ver gesproken. Maar hier in Australië zie je het echt gebeuren. In een park in het centrum, met vrijwilligers die mensen stimuleren om groente en kruiden te plukken en mee te nemen. Langs een doorgaande weg waar iemand een stukje berm heeft omgevormd tot moestuin. (Weliswaar zonder toestemming van de gemeente vertelde hij.) Mijn laatste column voor Architectuur Lokaal ging er ook over. (Die is inmiddels gepubliceerd. Hieronder staat de link.)
Column4_Architectuur Lokaal nr81_Thought for food

En dan zijn er ook nog andere centra die levendig zijn en historisch gelaagd. Hier Fremantle, aan de kust. Met rechts de brouwerij van Little Creature, een lokaal biermerk. Ze hebben van de brouwerij eveneens een grand-café gemaakt. Die werkt prachtig als stapsteen om vanuit het centrum via het park langs de brouwerij naar de vissershaven te lopen.

En dan tenslotte nog levendigheid 's avonds. Het centrum van Perth heeft heel wat speciale verlichting. Gebouwen en bomen met speciale aanlichting. Kleurige pleintjes. En veel is bewegend. Projecties en kleuren veranderen. Teksten lopen over gebouwen. Weer iets om mensen te trekken. En het werkt, het centrum leeft ook 's avonds. En omdat ik niet weet hoe ik een filmpje hier op de blog moet zetten, als laatste de volgende reeks (slechts een deel van de sequentie). Een straat waarbij aanlichting van de bomen steeds van kleur verandert, eerst monochroom en daarna afwisselend. Beetje zuurstokken-effect, niet erg geraffineerd. Maar in ieder geval durven ze en wordt er wat gedaan.

Overigens, Paul en ik vonden Perth allebei een verademing vergeleken met Brisbane, maar we gaan er zeker niet voor verhuizen.